دانشمدان انبوهی از سیاره های سرکش کشف کردند که بی هدف در فضا حرکت می نمایند - وبلاگ ماریانا

به گزارش وبلاگ ماریانا، اخترشناسان با روشی ابتکاری ده ها سیاره سرکش تازه را در راه شیری کشف نموده اند که تعداد شناخته شده از این دنیا های مرموز را تقریبا دو برابر نموده است.

طبق یک مطالعه تازه، تیمی از پژوهشگران مجموعه ای از دست کم 70 سیاره فراخورشیدی بدون ستاره مادر را در محدوده ای از فضا با فاصله 420 سال نوری از زمین کشف نموده اند. این بزرگ ترین گروه تک از سیارات سرکش محسوب می گردد که تا به امروز کشف شده است.

نوریا میرت روگ (Núria Miret-Roig) نویسنده ارشد این مطالعه و ستاره شناس آزمایشگاه اخترفیزیک بوردو فرانسه و دانشگاه وین اتریش گفت: ما نمی دانستیم که باید انتظار چه تعداد را داشته باشیم و از یافتن این تعداد هیجان زده هستیم. ما حرکات کوچک، رنگ ها و درخشندگی ده ها میلیون منبع را در یک منطقه بزرگ از آسمان میزان گرفتیم

بیشتر سیارات فراخورشیدی به وسیله رصد ستارگان میزبانشان کشف می شوند. برای نمونه اخترشناسان متوجه حرکات خفیف ستاره ای می شوند که به وسیله کشش گرانشی یک سیاره در حال چرخش دور آن ایجاد می گردد و یا مشاهده می نمایند که هنگام گذر یک سیاره از مقابل ستاره مرکزی، افت اندکی در نور رسیده از آن ایجاد می گردد.

چنین استراتژی هایی نمی توانند برای سیارات سرکش یا سیارات تنها عمل کند و یافتن آن ها بسیار سخت تر است. بنابراین اخترشناسان عموما از تکنیکی به نام ریزعدسی گرانشی (Gravitational Microlensing) استفاده می نمایند که بر فرورفتگی در فضا-زمان راسخ است. این روش شامل رصد حرکت اجرام پیش زمینه در مقابل ستاره های پس زمینه است. در طول چنین گذرهایی، جرم جلویی می تواند به عنوان یک عدسی گرانشی عمل کند و نور دوردست را به گونه ای خم کند که جرم جسم نزدیک تر و دیگر ویژگی های آن معین گردد.

این روشی نیست که میرت روگ و تیمش انجام دادند. آن ها 20 سال تصاویر و سایر داده های جمع آوری شده به وسیله تلسکوپ های گوناگون روی زمین و فضا، از جمله تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا در شیلی، تلسکوپ سوبارو ژاپن در هاوایی، فضاپیمای گایا آژانس فضایی اروپا و دوربین انرژی تاریک را که روی تلسکوپ ویکتور مانوئل بلانکو در رصدخانه میان آمریکایی شیلی نصب شده است، تجزیه وتحلیل کردند.

پژوهشگران بخش بالایی صورت فلکی عقرب (Ophiuchus) و صورت فلکی مارافسای (Ophiuchus) را آنالیز و در مطالعه تازه که 22 دسامبر (1 دی) در نشریه نیچر استرونومی (Nature Astronomy) منتشر شد، اعلام کردند که انرژی فروسرخ گسیل شده از 70 تا 170 سیاره سرکش غول گازی را مشاهده نموده اند. سیاره های سرکش جوان با این جرم زیاد، در چند میلیون سال اول زندگی، به وسیله گرمای شکل گیری خود تابش دارند.

این بازه برای تعداد این سیارات از عدم قطعیت ناشی می گردد زیرا رصدهای اجرا شده به تیم اجازه نمی دهد تا جرم دقیق اجرام مشاهده شده را معین کند و اجرام حداقل 13 برابر پرجرم تر از مشتری، احتمالا ستاره های کامل شکل نگرفته، معروف به کوتوله های قهوه ای هستند.

نتایج نو، این ایده را تقویت می نماید که سیارات سرکش در سراسر کهکشان راه شیری رایج هستند و شاید حتی از دنیا های عادی که به دور ستارگان مادر می چرخند، بیشتر باشند. این سیارات سرکش شاید تبعید شده از منظومه های سیاره ای آشنا باشند.

هروه بوی (Hervé Bouy) ستاره شناس آزمایشگاه اخترفیزیک بوردو فرانسه گفت: ممکن است چندین میلیارد از این سیارات غول پیکر شناور آزادانه در کهکشان راه شیری بدون داشتن ستاره میزبان پرسه بزنند.

به گفته اعضای این تیم پژوهشی، تحقیقات بیشتر درباره این سیارات تازه کشف شده و دیگر دنیا های مشابه، می تواند به اخترشناسان یاری کند تا درک بهتری از چگونگی پیدایش سیارات سرکش داشته باشند.

برای نمونه هنوز معین نیست که آیا بیشتر آن ها به صورت منفرد و از ابری از مواد بسیار چگال تشکیل می شوند که نمی تواند ستاره فراوری نمایند؟ یا معمولا در منظومه های ستاره ای عادی متولد می شوند اما در اثر فعل وانفعالات گرانشی شدید، به خلأ تاریک و گسترده کیهان وارد می شوند؟

بنابراین هنوز باید سیاره های سرکش بارها و بارها ردیابی و تجزیه وتحلیل شوند تا اطلاعات کافی درباره آن ها کسب گردد.

عکس کاور: طرحی گرافیکی از یک سیاره سرکش

Credit: NOIRLab/NSF/AURA/J. da Silva

منابع: Space, Science Alert